خانه / بارداری / هفته ی سی و هفتم بارداری (درد زایمان_ راهکارهای کنترل )

هفته ی سی و هفتم بارداری (درد زایمان_ راهکارهای کنترل )

هفته ی سی و هفتم بارداری (درد زایمان_ راهکارهای کنترل )

هفته ی سی و هفتم

داستان درون

هرچه بچه ی شما بیشتر در محیط رحم بماند بهتر است، حالا وزن او 2700 گرم و وزن او حدودا 50 سانتی متر می شود اما حتی پزشک شما هم نمی تواند بگوید بچه ی شما به هنگام تولد چقدر بزرگ است. زیرا حدودا 5/13 کیلوگرم از وزنی که در دوران بارداری اضافه کرده اید مربوط به کیسه ی آب، بزرگ شدن سینه ها و رشد جفت است. در حقیقت، وزن بدن شما بیشترازاین نخواهد شد، اما بچه ی شما به رشد روزافزون خود ادامه خواهد داد، تا جایی که در طول هفته ها و روزهای پایانی بارداری، در روز 14 گرم چربی جذب می کند و این روند تا روز زایمان ادامه خواهد داشت، در حالی که همزمان، مقداری از مایع جنینی شما توسط بافت های اطراف جذب شده و از حجم این مایع کاسته خواهدشد. این امر موجب می شود، شما بیاندیشید که تحرک بچه کم شده است، اما در واقع او روزبه روز پر تحرک تر می شود. در حالی که رحم شما بیشتر منبسط می شود و دیواره ی آن نازک تر می شود، نور بیشتری به درون فضای کیسه ی آب نفوذ کرده و بچه، چشمانش را به داخل نور حرکت خواهد داد.

در این زمان، ترشح هورمون های جفت، هم موجب تحرک سینه های شما برای تولید شیر و هم باعث تورم غدد پستانی در بدن شما خواهند شد. البته این غدد پس از تولد بچه به اندازه ی خود باز خواهند گشت.

نمای متفاوت

حدود 2 الی 3 هفته قبل از زایمان، یک روز صبح که شما از خواب بر می خیزید، متوجه می شوید که بچه ی شما بیش از حد پایین آمده، و این نشان می دهد که او آماده تولد است.

این وضعیت قرار گیری “آنگاژمان یا درگیری و سبک شدن” نامیده می شود. این چرخش بچه برای قرار گیری در مرحله تولد، به قسمت فوقانی شکم فشار می آورد. این موقعیت بچه در نتیجه نازک شدن دیواره ی رحم و کشیدگی زیاد آن به منظور سهولت در حرکت به سمت دهانه ی رحم می باشد.

البته این وضعیت برای تمامی مادران قبل از زایمان رخ نمی دهد به ویژه مادرانی که قبلا سابقه ی زایمان داشته اند، امااین تغییر ظاهری به طور واضح در شما دیده می شود و توجه دیگران را به این تغییر ظاهری جلب خواهد کرد.

سهولت در تنفس یکی از نتایج خوب درگیری می باشد و تکرر ادرار یکی دیگر از عواقب سخت این تغییر است، زیرا سر بچه به مثانه ی شما فشار می آورد.

علایم زایمان واقعی!

شاید شما قبلا چیزهایی در مورد علائم پیش از زایمان شنیده باشید که احتمالا شامل: افزایش انقباضات براکستون هیکز، افزایش ترشحات صورتی رنگ واژینال، اسهال، به دلیل افزایش فشار سر بچه به لگن خاصره باشد. با وجود این شرایط، احتمال بیشتری برای مشاهده لک خون وجود دارد. لک مخاطی قهوه ای یا خونی رنگ که توسط درپوش خلطی به وجود می آید و با انبساط و باز شدن دهانه ی رحم دفع می شود. در مواردی 10 درصد احتمال دارد که کیسه ی آب دقیقا قبل از زمان اصلی زایمان پاره شود.

علاوه بر این مطمئن ترین علائمی که نشان دهنده ی فرا رسیدن زمان اصلی زایمان شماست، انقباضات متناوب و مکرری است که با گذشت زمان، شدت و مدت زمان آن افزایش می یابد. قبل ازاین، شما قادر بودید انقباضات براکستون هیکز را با دراز کشیدن، جا به جا شدن یا نوشیدن یک لیوان آب تسکین و کاهش دهید، اما اکنون این انقباضات به کمر دردهایی شدید تبدیل شده است که درد آن در شکم و پاهای شما پخش می شود. دردهایی که بعضی زنان آن را به همراه چنگ زدن، فشار یا کشیدن در هنگام زایمان توصیف می کنند. حالا دیگر، دراز کشیدن، تغییر موقعیت و جابه جایی درد شما را تسکین نمی دهد، این درد همچنان شدید تر می شود.

در طی مرحله ی اول زایمان، دهانه ی رحم نازک و منبسط می شود و در هر ساعت، یک سانتی متر گشادتر می شود. این دردها د انقباضات هر 5 تا 10 دقیقه یکبار تکرار می شوند. چنانچه اولین زایمانتان باشد، بدن شما به انقباضات بیشتری نیاز دارد تا دهانه ی رحم کاملا باز شود.

شاید زمانی که دریابید در آستانه ی زایمان هستید، هیجان زده شوید، نیروی فوق العاده ای که از ذوق حضور نوزاد تا چندین ساعت دیگر به شما دست می دهد، توصیف نشدنی است، اما به شما توصیه می شود با آرامش پیاده روی کنید و بیشتر استراحت نمایید. آرامش خود را حفظ کرده تا انرژی مورد نیاز برای زایمان را ذخیره نمایید.

 در مرحله ی نخستین زایمان، هرچه بیشتر زمان سپری شود، دردهای شما بیشتر و عمیق تر می گردد، تا جایی که از شدت درد گلوله شده، و به خود می پیچید. این که چه زمانی به دکتر خود اطلاع دهید به چند عامل بستگی دارد، مثلا: آیا این اولین یا دومین بچه ی شماست، فاصله منزل تا بیمارستان چقدر است، آیا بچه با سر است یا با پا ، اگر با پا است بچه خواهد چرخید یا خیر؟ روند انقباضات قانون 1-5-1 را دنبال می کند، یعنی فاصله زمانی هر یک دقیقه درد تا شروع درد بعدی، 5 دقیقه می باشد.

 بهترین وضعیت های زایمان

 محققان و پزشکان آن چیزی را که اکثر خانم ها معمولا طبیعی می دانند، نیز قبول دارند، مثلا اگر شما در حین زایمان غلت بزند یا حداقل صاف بنشینید، می توانید به پایین آمدن جنین کمک کنید. وارد کردن فشار بیشتر بر سر جنین که در دهانه ی رحم قرار دارد به پایین آمدن او کمک می کند. مطالعات نشان می دهد خانم ها، مختار هستند، هر وضعیتی را که می خواهند در حین زایمان داشته باشند، اما وقتی انقباضات شروع می شود، اکثر آن ها ترجیح می دهند که حرکت کنند، راه بروند، نشینند، خم شوند یا به هر چیزی که در کنارشان باشد تکیه دهند. یا روی دست ها و زانوهایشان می افتند.

 اگرچه لزومی ندارد شما وضعیت های زایمان را پیش از موعد، تمرین کنید، اما بهتر است وضعیت ها را تا قبل از زمان زایمان تمرین کنید تا متوجه شوید که با چه وضعیتی بیشتر احساس راحتی می کنید.

تسهیل مرحله ی نخست درد زایمان

معمولا درد مرحله ی نخست بین 5 تا 12 ساعت به طول می انجامد و این درد زمانی به اوج می رسد که دهانه ی رحم تا 4 سانتی متر باز شده و از حالت لوله ای ضخیم به شکل کاسه ای نازک در می آید. بهترین واکنش در طول مرحله ی نخستین درد زایمان، استراحت و تغذیه ی اندک، دراز کشیدن ترجیحا به پهلوی چپ، قدم زدن در خانه است، حتی پیاده روی آرام در محیط اطراف محل سکونت تان است که موجب تسهیل در امر زایمان می گردد.

شما می توانید هر کاری انجام دهید که به حرکت صحیح بچه به سوی مجاری زایمان کمک نماید.

سعی کنید وخود را سرگرم و مشغول چیزهای دیگری کنید تا شدت درد را کمتر احساس کنید. مرحله ی مقدماتی، طولانی ترین مرحله در زایمان است. بنابراین سعی کنید با آرامش، این مرحله را پشت سر بگذارید، زیرا ناراحتی و اضطراب، به شدت درد در این مرحله می افزاید. شما می توانید با حفظ آرامش و خونسردی خود به سهولت از این مرحله بگذرید. به کارگیری فنون آرامش بخش زیر تا زمان خوابیدن روی تخت زایمان به شما کمک می کند تا نگرانی و اضطراب ها را از خود دور نموده و زایمانی توام با آرامش داشته باشید. حتی می توانید تا زمان فرارسیدن درد اصلی زایمان در محیط آرام منزل بمانید.

  1. با ایجاد محیطی آرام، زایمانی دور از اضطراب و تنش داشته باشید. نور محیط را کم کنید، اطراف خود را با اشیا و چیزهایی که دوست شان دارید مثل عکس ها، شمع های روشن، موسیقی آرام و … پر کنید. 
  2. به غیر از همسرتان، یکی از اعضای خانواده یا دوست صمیمی خود را دعوت کنید تا در این ساعات سخت همراه شما باشد، البته کسی باید باشد که تا حدودی با او راحت باشید.
  3. حتی اگر قدم نمی زنید، سعی کنید به هنگام شروع درد خم نشوید. بدن خود را صاف نگه دارید، به پرستار یا همراه خود تکیه کنید. صندلی یا بازوی پرستار خود را نگه دارید. بهتر است دو عدد حوله را تا کرده و روی میز یا سطح بلندی مقابل خود قرار دهید. به هنگام شروع درد به سمت جلو خم شده و بازوهای خود را روی حوله ها گذاشته و استراحت دهید. ضمنا می توانید از یک توپ بزرگ ورزشی استفاده نمایید، روی زمین زانو بزنید و توپ را در مقابل خود قرار دهید، دست های خود را به توپ تکیه داده و وزن خود را روی توپ بیاندازید، سپس به هنگام شروع درد زانوهای خود را خم نموده و به کمک توپی که بر آن سوارید خود را به طرف جلو حرکت دهید تا فشار ناشی از انقباضات رحمی را به توپ وارد ساخته و کمی درد خود را تسکین دهید.
  4. شاید با خود بیاندیشید این افزایش فشار، خطرناک است اما حقیقت این است که هرگونه فشار یا ماساژی موجب تحریک غدد در ترشح اندورفین می گردد و درد زایمان را تسکین می بخشد. ماساژ گردن و پا، موجب آرامش و اضطراب زدایی در شما می گردد. پس از همراه تان خواهش کنید به شما در این مورد کمک کند یا با شروع هر دوره درد، ستون فقرات شما را ماساژ دهد. شما خود نیز می توانید توپ تنیسی را در جوراب قرار داده و از همراه خود بخواهید با استفاده از آن کمر شما را ماساژ دهد.
  5. ذهن خود را مشغول افکار لذت بخش و شاد گردانید. تصور کنید کودک خود را در آغوش گرفته اید و کنار ساحل زیبای دریا ایستاده اید و….
  6. گهگاهی موقعیت خود را تغییر دهید، به سمت دیگر دراز بکشید و قدم بزنید تا به بچه کمک کنید بیشتر در لگن شما فرو رود، اگر از راه رفتن خسته شده اید به حالت چهار دست و پا قرار بگیرید و در جهت عقب و جلو حرکت کنید.
  7. در این مرحله مقدماتی زایمان، آب گرم، آرامش بیشتری به شما می دهد، زیرا موجب احساس سبک وزنی و کاهش کمر درد در شما می شود. در وان یا جکوزی بنشینید یا زیر دوش آب بایستید و آب را با فشار به کمر خود بگیرید. چنانچه کیسه ی آب شما پاره شده است از پزشک یا مامای خود اجازه بگیرید و پس از تایید در وان بنشینید.
  8. سطح مایعات بدن خود را با نوشیدن آب یا آبمیوه افزایش دهید. چنانچه در این مرحله احساس تهوع داشتید، بین انقباضات مقداری مایعات یا یخ در بهشت بنوشید.

 وضعیت های زایمان

تکیه دادن به وسایل در حین زایمان، کار را خیلی راحت تر می کند. شما با کمک گرفتن از صندلی گهواره ای، یا صندلی ساده و توپ زایمان می توانید زانوهای تان را خم کنید. به طوری که آرنج های تان روی صندلی و سرتان روبه پایین باشد. وقتی انقباضات شروع شد، خود را به سمت صندلی خم کنید و نفس تان را به داخل فرو برید و سپس به عقب باز گردید و هوا را بیرون دهید. در حین انجام این عمل، کمرتان را صاف کنید.  این وضعیت، کمتر عضلات شما را درگیر می کند. راه بروید و تکیه کنید: اگر ایستاده اید و راه می روید، سر بچه در سمت راست قرار دارد، هر کاری را انجام دهید که از فکر زایمان خارج شوید. وقتی انقباضات شروع شد به همسرتان، پرستار، یا دیوار تکیه دهید، نفس عمیقی بکشید و حرکت کنید.

به پهلو دراز بکشید: در زمان شروع انقباضات شما نمی توانید در یک وضعیت ثابت بمانید زیرا خسته می شوید. وقتی آرامش ندارید، روی پهلو دراز بکشید. زیرا این روش انقباضات سخت و سریع شما را در حین زایمان آسان می کند. در حین انقباضات نیز می توانید دراز بکشید تا انقباضات دیگری شروع شود.

روی یک توپ یا چهارپایه کوتاه دراز بکشید: روی یک صندلی کوتاه بنشینید و اجازه دهید، پاهای تان باز شود و همه ی نیروی تان را به کار بگیرید. شما حتی می توانید روی تخت خواب تان بنشینید. اگر نمی توانید تعادل تان را حفظ کنید، از همسرتان بخواهید که روی یک صندلی درمقابل تان بنشیند تا شما بتوانید به وی تکیه دهید یا دستانش را بگیرید. اگر بیمارستان، توپ بزرگ برای زایمان ندارد، خودتان می توانید آن را از فروشگاه های لوازم ورزشی تهیه کنید.

حالت چمباتمه: این وضعیت،خیلی از شما انرژی می گیرد، بنابراین آن را برای زمانی که زایمان سخت است و یا حتی نیاز به فشار برای بیرون آمدن جنین لازم است به کار بگیرید. برای این کار از پرستار میله ی چمباتمه زدن بخواهید که معمول در زایشگاه و بیمارستان ها وجود دارد. این میله، کنار تخت زایمان قرار می گیرد که شما می توانید در حین چمباتمه زدن آن را بگیرید، زیرا شما نمی توانید از گردن همسرتان آویزان شوید. وقتی چمباتمه می زنید، عضلات شکم تان را شل کنید، پاهای تان را به عرض شانه باز کنید و در این وضعیت قرار بگیرید. اگر نمی توانید از میله آویزان شوید و می خواهید روی زمین قرار بگیرید، از همسرتان بخواهید که روی چهارپایه در مقابل شما بنشیند تا دستان تان را بگیرد.

ترس های معمول از اتاق زایمان

در اینجا به بسیاری از عوامل ترس خانم ها در حین زایمان اشاره شده است. آیا برای چند روز در اتاق زایمان می مانم؟ نه اینطور نیست. میانگین زمان زایمان، 8 ساعت است. برای بیشتر خانم ها، زایمان 20 ساعت بعد از پاره شدن کیسه ی آب روی می دهد.

آیا در حین زایمان، کاملا کنترلم را از دست می دهم؟ توانایی شما در کنترل، فراتر از آن چیزی است که خودتان خبر دارید، شما می توانید با یادگیری روش های تنفس و آرامش بخش، زایمان کنترل شده ای داشته باشید. در موارد نادری وقتی نمی توانید درد را تحمل نمایید، می توانید مسکن دریافت کنید.

آیا همسرم در حین زایمان از ترس از حال می رود؟ معمولا تعداد کمی از آقایان از حال می روند و اگر همسر شما همراهتان در کلاس های زایمان شرکت کرده باشد، می تواند اتفاقاتی را که در اتاق زایمان روی می دهد، پیش بینی کند.

آیا در حین زایمان برش واژن خواهم داشت؟ پزشکان معمولا، برش واژن را در بیست درصد زایمان های طبیعی انجام می دهند، اگر این اولین بچه ی شما است، شما به خاطر فشار سر جنین روی واژن و داروی بی حسی که به شما زده می شود، این برش واژنی را خیلی حس نمی کنید.

کنترل ترس های زایمان

تولد: طبیعی ترین مرحله ی زیستی است که در عین حال شیرین و دلهره آور است. اگر شما قبلا زایمان داشته اید، طبیعی است که هرچه به زمان نزدیک تر می شوید، ترس و دلهره تان بیشتر می شود. بنابراین حدود 10 درصد از خانم های باردار، چنین ترس هایی را در مورد تولد دارند که این احساسات منفی آن ها با روند زایمان تداخل می کند، اگر در حلقه ی چنین ترس هایی بیفتید، ممکن است دچار حمله های عصبی شوید که همراه با ضربان شدید قلب، سرگیجه، تنگی نفس و … همراه است. در این دوران، احتمال دارد شب ها کابوس ببینید و تمرکز کافی روی زندگی تان نداشته باشید. کمی استرس برای تان خوب است زیرا هورمون های اندورفین (endorphins) را وارد جریان خون شما می کند، که اگر با مشکلی روبه رو شدید، متوجه شوید. بنابراین وقتی خیلی می ترسید، عضلات تان جمع می شود، هورمون های استرس وارد جریان خون می شوند، ضربان قلب تان بالا می رود و جریان خون تان دوباره به سمت همان عضو باز می گردد که در نهایت آن عضو به ترس واکنش نشان می دهد. اگر ترس های شما درباره ی زایمان شما را دچار دلهره کرده است.

درباره ی درد و ترس های تان با پزشک صحبت کنید. شاید وی، اشتباهات و فرضیات ذهنیتان را برطرف کند و پیشنهاداتی برای رفع آن داشته باشد.

راهکارهای کنترل:

بهترین راه برای دست و پنجه نرم کردن با مشکلات این است که اصلا نترسید. بله، برخی از زایمان ها خیلی راحت نیستند و برخی از آن ها آسیب هایی را در پی دارند. اما راهکارهایی برای کنترل درد وجود دارد. زایمان شما هم بالاخره تمام می شود، مثل همه ی زایمان هایی که زن های نسل های پیش داشته اند، و در پایان نوزادتان در آغوش تان قرار می گیرد.

بنابراین به دنبال این نباشید که چرا می ترسید، به طور مثال شما ممکن است به خاطر مسائلی مثل سقط جنین، زایمان زودرس، مشکلاتی از این قبیل در حین زایمان، نگرانی دیگران از زایمان، در حال حاضر دچار دلهره شده اید. بنابراین لازم است که در مورد نحوه ی زایمان، داروها، عمل سزارین و سلامت جنین اطلاعاتی به دست آورید.

در مورد صحنه های ترسناکی که در ذهن تان وجود دارد با پزشک تان مشورت کنید شاید وی راهکارهایی برای پیروز شدن بر این مشکل داشته باشد. به دنبال گفت و گو و صحبت با یک پزشک روانشناس باشید. تحقیقات نشان می دهد، خانم هایی که در دوران بارداری با روانشناس مشاوره کرده اند، زایمان کوتاه تری داشته اند و نیازی به عمل سزارین در آن ها نسبت به سایر خانم ها کمتر بوده است.

در پایان، حرف های ترسناک درباره ی زایمان را دور بریزید و اگر دوستتان در مورد زایمان خود با ترس صحبت می کند، از وی بخواهید موضوع بحث را تغییر دهد. مهارت های ایجاد آرامش را یاد بگیرید و به دنبال ماما یا فرد ماهری باشید که بتوانید با کمک وی این تمرینات را در هفته های آخر انجام دهید و او حتی در حین زایمان کنارتان باشد و به شما آرامش دهد.

رژیم غذایی و ورزش

رژیم غذایی مناسب جهت شیردهی

داشتن یک رژیم غذایی صحیح بعد از وضع حمل برای یک مادر شیرده ضروری است. طول شیردهی مصرف غذای سالم برای بچه و مادر لازم می باشد. بدن مادران شیرده روزانه دویست کالری بیشتر از دوران بارداری یا پانصد کالری افزون تر از دوران پیش از بارداری نیازمند است، بنابراین فکر رژیم گرفتن پس از وضع حمل را از سر خود خارج کنید، زیرا چنانچه به اندازه ی کافی مواد غذایی به بدنتان نرسد شیر مورد نیاز نوزاد، ساخته نخواهد شد. باید بدانید که شما فرصت زیادی برای کاهش وزن در آینده خواهید داشت.

شیوه های صحیح افزایش مصرف کالری

مهم ترین روش افزایش جذب کالری، استفاده از مواد غذایی مغذی همچون شیر بدون چربی، ماست، گوشت قرمز، گوشت سفید و ماهی، تخم مرغ و حبوبات می باشد. این 200 کالری اضافه در یک ساندویچ کباب ترکی با نان گندم، یک کاسه برشتوک یا غلات با شیر، تخم مرغ مخلوط به همراه تکه های نان گندم و جوجه کباب با شیروجود دارد. در صورتی که رژیم غذایی شما به حد کافی غنی نبود شما می توانید به پزشک مراجعه کرده و با او در زمینه مشورت نمایید. بنابراین پزشک شما می تواند ویتامین ها و مواد معدنی از جمله ویتامین A، E، C، فولیک اسید، ویتامین B12، B6، کلسیم، مس، قلع، منگنز، ید، بیوتین، سلنیوم و سایر مواد معدنی و مکمل های غذایی را برای شما تجویز کند.

اندام شما پس از زایمان

پس از زایمان از این که شکم شما حتی بعد از به دنیا امدن بچه هنوز همچنان بزرگ است، به شدت تعجب می کنید. در واقع، تا دو هفته پس از زایمان ظاهر شما چندان خوشایند نیست. سینه هایی پر از شیر، ناحیه واژینال، با وجود برش فرج یا حتی بدون آن همانند جای برش سزارین درد خواهد کرد. در این دوران، هر یک یا دو ساعت یک نوار بهداشتی تعویض می کنید، چشمانی قرمز که درد تمامی بدن شما را نشان می دهد. پس از زایمان طبیعی در دفع ادرار و مدفوع حتی راه رفتن ونشستن درد می کشید. اکنون اگر روی وزنه بایستید 4 تا 5 کیلوگرم کمتر از وزن پیش از زایمان هستید و این امیدوار کننده است.

حال شما هر روز، بهتر می شود و به سرعت سلامتی خود را به دست می آورید. باید بدانید در عرض یک تا دوهفته دردها و مشکلات رفع می شوند، خونریزی شما کاهش می یابد، در شیر دادن به نوزاد پیشرفت می کنید و به این کار خو می گیرید و فعالیت های روزانه مثل، راه رفتن، نشستن و استحمام کردن برای تان آسان می شود. خوشبختانه به تدریج وزن تان کاهش می ابد به ویژه در مواقعی که مادر، خود به تنهایی مشغول امور بچه داری باشد و رژیم غذایی سالم را رعایت نماید.

 سوالات رایج

 سوال: من متوجه لک قهوه ای رنگی در لباس زیرم شده ام، این لک چیست؟ آیا این نشانه ی نزدیک شدن زمان زایمان است؟

جواب: شما متوجه لک هایی شده اید که پزشک شما قبلا گفته بود، ممکن است علائم بروز اولین مرحله ی زایمان باشد، اما ترس به خود راه ندهید، در طول این 9 ماه دهانه ی رحم ترشحات غلیظ و چسبناکی تولید کرده است که سرپوش خلطی مانند به وجود آورده است تا پوششی مقاوم در دهانه ی رحم به وجود آورد که از ورود هرگونه باکتری و عفونت به کیسه ی آب جلوگیری می کند. در پایان بارداری به محض این که دهانه ی رحم به منظور آمادگی برای زایمان نازک تر و عریض تر می شود این پوشش مخاطی از بدن خارج می شود. گاهی به دنبال این ماده، ترشحات رقیقی به رنگ قرمز مایل به قهوه ای که خون تغییر رنگ داده بر اثر زمان می باشد خارج می شود و گاهی به علت تغییرات دهانه ی رحم برای بازشدن، ماده ای قرمز مایل به صورتی که از پارگی مویرگ داخل رحم به دلیل انقباضات به وجود آمده، بیرون می آید.

 موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان

 نویسنده : آرزو رضوانی

 تاریخ انتشار :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ثابت کنید ربات نیستید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.




مطلب پیشنهادی

تاثیر استرس زیاد در زنان باردار از دیدگاه روان شناسی

تاثیر استرس زیاد در زنان باردار از دیدگاه روان شناسی روان شناسان و متخصصین علوم …