بلوغ زودرس جنسی در دختران

بلوغ زودرس جنسی در دختران

در اکثر اوقات بلوغ زودرس جنسی یک خصیصه فامیل است که به طور طبیعی اتفاق می افتد اما بعضی مواقع نیز یک بیماری شدید عضوی، مثل ضایعات و تومورهای هیپوتالاموس، مننژیت و انسفالت ایجاد می شود. اما در درجه اول باید بلوغ جنسی واقعی را از بلوغ جنسی کاذب تشخیص داد. نکته مهم این است که در جریان بلوغ واقعی دوره قاعدگی به طور طبیعی انجام می شود. وجود پولیپ روده و هیپرپیگمانتاسیون مخاطی و لکه های شیر قهوه ای روی پوست_کم کاری تیروئید یا هیپوتروئیدیسیم ممکن است عواملی برای تشخیص بلوغ زودرس جنسی باشند و یا در تشخیص به ما کمک نمایند. به هر حال تشخیص به موقع و درمان سریع بیماری برای بیمار منافع زیادی دارد. زیرا بسیاری از کودکان مبتلا به بلوغ زودرس عاقبت به علت بسته شدن سریع اپی فیز استخوان ها دچار کوتاهی قد و قامت و حتی کوتولگی می شوند.

وقتی جوانه و برجستگ سینه در دختران قبل از 8 سالگی ظاهر می شود یا شروع عادت ماهانه قبل از 9 سالگی باشد در واقع بلوغ جنسی زودرس اتفاق افتاده است. هنگامی که صفات ثانوی جنسی با ژنوتیپ (جنسیت ژنتیکی و غددی) فرد متناسب باشد یعنی به صورت ژنتیک زن ساز باشد و ظاهر فرد نیز دختر باشد این را اصطلاحا بلوغ جنسی زودرس همان جنس (sosexual) می گویند. و همین حالت در پسران نیز ممکن است اتفاق بیفتد. اما اگر صفات ثانویه جنسی (ظاهر فرد) با جنسیت ژنتیکی هماهنگ نباشد یعنی به صورت مردسازی در دختران و یا زن سازی در پسران باشد می گویند این فرد دچار بلوغ زودرس غیرهمان جنسی یا (heterosexual) شده است.
اولین-قاعدگی

بلوغ زودرس جنسی در دختران به صورت (Isosexual) یه همان جنسی به دو صورت عمده بروز پیدا می کند:

:: در یک گروه بلوغ زودرس جنسی واقعی است یعنی با شروع بلوغ طبق روال عادی اما زودتر از موعد مشخص می شود. در این گروه هورمون های گنادوتروپین دچار افزایش ترشح می شوند و سیکل های قاعدگی نیز افزایش پیدا می کنند. معتقدند که بیش از 90 درصد بلوغ جنسی زودرس جنبه سرشتی دارد و علت مشخصی برایش نمی توان پیدا کرد. یعنی محور سیستم عصبی مرکزی (CNS)، هیپوتالاموس و هیپوفیز، زودتر از موعد طبیعی فعال می شود و تکامل زودرس پیدا می کند.

::نکته جالب توجه این است که در بیش از 50% از این بیماران نوار مغز یا (الکتروانسفالوگرافی EEG) ان ها غیر طبیعی است. در واقع بروز صفات ثانویه جنسی و شروع زودرس و زیاد قاعدگی و تخمک گذاری ممکن است منجر به بروز و تشدید اختلالات اعصاب و روان شود. با توجه به این موضوع مهم شروع درمان به محض تشخیص قطعی، الزامی است.
درمان دارویی عمدتا به وقفه ترشح هورمون های (گنادوتروپین) معطوف می شود. از انجایی که بلوغ زودرس غالبا با بسته شدن  زودرس صفحه رشد استخوان ها نیز همراه است و باعث کوتاهی قد می شود. متاسفانه همیشه با اقدام درمانی نمی توان جلوی عارضه را گرفت ولی به هر حال شروع سریع تر درمان در این مورد هم موثر است.

:: در حدود 10% از موارد بلوغ جنسی زودرس در اثر بیماری های جسمی مغز مثل تومورهای مغزی، انسفالت، مننژیت، صدمات و ضربه به جمجمه هیدروسفالی و سایر بیماری ها به وجود می اید. این گروه از بیماران دچار بلوغ زودرس جنسی دارای علت شناخته شده هستند. در هر صورت باید این دو گروه را از نظر علت شناسی از هم تشخیص داد. چرا که گاهی بعضی از این بیماران که جزو گروه با علت ناشناخته قرار می گیرند مبتلا به تومور مغزی هستند. بنابراین ضمن انجام ازمایشات هورمونی بایستی سیتی اسکن و یا MRI از مغز به عمل اید اما با همه این ها انچه که در رابطه با ضایعات تومورال به تشخیص بیشتر کمک می کند وجود علایم و نشانه های عصبی همراه بلوغ زودرس جنسی است. در صورتی که وجود تومور مغز قطعی شود عمل جراحی و رادیوتراپی ضروری است و میزان و درصد موفقیت درمان به پیشرفت ضایعه دارد.
در گروه دیگری از دختران مبتلا به بلوغ زودرس جنسی علت را باید در غده فوق کلیوی بیمار جستجو کرد. البته این ضایعه به ندرت اتفاق می افتد اما در صورت وقوع به صورت هیپرپلازِی یا افزایش فعالیت مادرزادی غده فوق کلیوی است معتقدند که این دسته از بیماران با کمبود انزیمی به نام (هیدروکسیلاز) مواجه هستند.

نوع دیگر بلوغ زودرس جنسی، کاذب است
وقتی فردی به ظاهر دختر علایم زن نمایی به علت افزایش تولید هورمون استروژن داشته باشد اما دوره ماهانه نداشته و یا تخمک گذاری نمی کند این فرد دچار بلوغ زودرس جنسی کاذب می شود. علل مختلفی برای ایجاد این نوع بلوغ وجود دارد. شایع ترین علت ان کیست ها یا تومورهای تخمدانی مترشحه استروژن می باشد. این نوع تومورها با پولیپ های روده ای همراه است. در اینجا هم سونوگرافی تخمدان ها و سیتی اسکن می تواند در تشخیص و شناسایی اسیب و علت بیماری کمک زیادی کند.

ovarian-cancer

بلوغ زودرس جنسی Hetrosxual یا غیر همان جنسی
حالتی است که در دختران نابالغ اتفاق می افتد که دچار علل مردسازی می شوند. پر فعالیتی و هیپرپلازی مادرزادی غده فوق کلیوی و همچنین بعضی از تومورهای تخمدانی یا غده فوق کلیوی باعث ترشح هورمون های جنسی مردانه یعنی آندروژن ها می شوند که در اندام های  تناسلی بیمار ابهام ایجاد می شود به خصوص پرکاری غده فوق کلیوی که با اشکال متنوعی از ابهام در دستگاه تناسلی خارج همراه است.

در مواجهه با بیماران دچار بلوغ زودرس به چه علایمی باید توجه کنیم؟
بروز علایم ثانویه جنسی به طور زودرس یکی از علایم مهم است. یکی از این علایم پر مویی و رویش زودرس موهای زیر بغل و ناحیه زهار است. حتی گاه رویش مو در صورت هشدار دهنده است. اگر چنانچه اعضای تناسلی خارجی دختری مبهم باشد و در تشخیص مذکر و مونث بودن او تردید وجود دارد در اسرع وقت باید به پزشک مراجعه شود. شواهدی از علایم کم کاری تیروئید و سابقه مصرف داروهای حاوی استروژن عواملی هستند که منجر به بلوغ زودرس کاذب می شوند و باید مورد توجه قرار بگیرند. رشد نامتناسب و یا متوقف شده طولی استخوان ها نیز مهم است. سردردهایی که با تغییرات جنسی زودرس همراهند از اهمیت خاصی برخوردارند.
وجود ناراحتی گوارشی همراه مثل پولیپهای روده قابل توجه اند. وجود برخی تغییرات مخاطی و تغییر رنگ مخاط و پوست و لکه های شیر قهوه ای پوستی ممکن است در تشخیص بیماری موثر باشد. گاهی نیز با وجود ترشح شیر از سینه به طور زودرس یا (گالاکتوره) باید به فکر بلوغ زودرس جنسی باشیم.

!! نکته مهم دیگری که باید به ان توجه کنیم وجود علایم عصبی و روان است. اضطراب و افسردگی ممکن است در اثر بروز عدم هورمونی و یا ناشی از اختلال در هویت جنسی ایجاد شوند: بنابراین تشخیص به موقع و درمان سریع و مناسب در پیشگیری از بیماری اعصاب و روان و حفظ بهداشت روان به طور نسبی موثر است.

 موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان

 نویسنده : آرزو رضوانی

 تاریخ انتشار :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ثابت کنید ربات نیستید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.




مطلب پیشنهادی

غریزه جنسی چیست؟

غریزه جنسی چیست؟  کلیه هیجاناتی را که هدف طبیعی آن ها تولید نسل است غریزه …