خانه / مطالب پزشکی / دیابت و انواع آن

دیابت و انواع آن

دیـابـت چـیـست؟

دیابت، یک نوع بیماری است که راه استفاده بدن از غذاها را دچار اختلال می سازد و باعث بالا رفتن بیش از حد قند خون می شود. معمولا در طول عمل هضم؛ قندها، نشاسته ها و دیگر مواد غذایی به گلوکز تبدیل شده و توسط هورمون انسولین به انرژی تبدیل می شوند.

وقتی هورمون انسولین، عامل تنظیم کننده قندخون، به اندازه کافی در بدن تولید نشود و یا بافت های بدن به آن به درستی پاسخ ندهند؛ در نتیجه سوخت و ساز قند در بدن مختل می شود و قند خون از حد طبیعی خود بالاتر می رود و در نهایت علائم شاخص دیابت به صورت پرخوری، پرنوش و پر ادراری ظاهر می شود.

هورمون انسولین که از سلول های جزایر لانگرهانس در غده لوزالمعده به درون خون ترشح می شود، کارکردهای مختلفی در بدن دارد، از جمله ورود قند را از خون به درون سلول ها تسهیل می کند تا سلول ها بتوانند برای تامین انرژی خود از آن استفاده کنند؛ فرآیند تبدیل غذا به انرژی برای انجام فعالیت هایی از قبیل فکر کردن، دویدن، و سایر فعالیت های بدن، حیاتی می باشد.

در صورت کمبود یا عدم تاثیر انسولین، قند نمی تواند وارد سلول ها شود، در نتیجه قند خون بالا می رود؛ بالا رفتن قندخون در دراز مدت باعث آسیب رساندن به عضوهای حیاتی بدن از جمله قلب، مغز، چشم، کلیه ها و … می شود.

دیابت چهار نوع دارد؛ نوع یک، نوع دو، نوع بارداری و نوع چهارم که اسمش دیابت ثانویه است.

دیابت نوع اول (وابسته به انسولین)

این نوع دیابت در هر سنی می تواند رخ دهد. در این نوع دیابت، انسولین توسط پانکراس (لوزالمعده) ساخته نمی شود و یا بسیار اندک می باشد و چون وجود هورمون انسولین ضروری است، پس بنابراین باید هر روز تزریق شود.

دیابت نوع دوم (غیر وابسته به انسولین)

این نوع دیابت اغلب در بزرگسالان رخ می دهد که سلول های پانکراس انسولین تولید می کند، اما به دلایلی قابل استفاده نیست و درست به کار نمی رود.

دیابت بارداری (حاملگی)

در این نوع دیابت، افزایش قند خون برای اولین بار در دوران حاملگی رخ می دهد و معمولاً پس از تولد نوزاد از بین می رود. در 50 درصد موارد ممکن است دیابت در این زنان ادامه پیدا کند که از نوع غیر وابسته به انسولین می باشد.

دیابت بارداری

دیابت ثانویه یا دیابت نوع چهارم

منظور از دیابت ثانویه دیابتی است که به دلیل یک بیماری دیگر در بدن ایجاد شود. به عبارت دیگر، به علت یک بیماری دیگر، قند خون بالا می رود.

توصیه های غذایی در دیابت هدف اصلی از رژیم درمانی در بیماران دیابتی، استفاده از موادغذایی به صورت متعادل است. اصولاً رژیم غذایی ای که توسط کارشناسان و متخصصان تغذیه برای افراد دیابتی تهیه می شود دارای اهداف زیر است:

:: تأمین انرژی موردنیاز بدن جهت انجام فعالیت های لازم

:: جلوگیری از بروز عوارض و مشکلات ناشی از دیابت

:: حفظ سطح چربی های خون در حد طبیعی

:: رساندن مواد مغذی به بدن به میزان لازم

:: کاهش مشکلات خاص بیماران دیابتی

:: رساندن قند خون به سطح طبیعی

:: به دست آوردن و حفظ وزن ایده آل

توصیه های تغذیه ای برای بیماران مبتلا به دیابت نوع اول

:: مصرف فیبر را تا میزان 25 میلی گرم به ازای هر 1000 کیلوکالری دریافتی افزایش دهید. جهت اطلاع از میزان کالری موردنیاز روزانه خود، با متخصص تغذیه مشورت نمایید. منابع غذایی فیبر عبارتند از : انواع میوه و سبزی، حبوبات و غلات سبوس دار.

:: در هر وعده مقادیر متناسبی از کربوهیدرات ها را مصرف کنید تا دچار عوارض ناشی از نوسانات قندخون نشوید.

:: سعی کنید برنامه غذایی خود را به طور منظم تنظیم کنید؛ به نحوی که هر روز در ساعات معینی غذا بخورید.

:: هر روز صبح، غلات پرفیبر را برای صبحانه انتخاب کرده و از مصرف غلات دارای مقادیر زیاد شکر خودداری کنید.

:: از محصولات بدون قند مانند نوشابه های بدون قند، ژله بدون قند و بیسکوئیت های بدون قند استفاده کنید.

:: از میوه های تازه و کلوچه های کم چربی و غلات به عنوان میان وعده استفاده کنید.

:: مصرف قندهای ساده مانند شکر، شکر قرمز، عسل و شربت را محدود کنید.

:: چربی دریافتی از طریق موادغذایی را محدود کنید.

:: به جای آب میوه از میوه تازه استفاده کنید.

:: از شیرهای کم چربی استفاده کنید.

:: روزانه بین 4 تا 5 وعده غذا بخورید.

:: روزانه حداقل 8 لیوان آب بنوشید.

توصیه های تغذیه ای برای بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم

از آنجایی که بیماران دیابت نوع دوم در سنین بالاتری قرار دارند، مهم ترین کار در این بیماران، کنترل وزن می باشد. بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم باید توصیه های ذیل را مدنظر قرار دهند:

:: مصرف فیبرهای محلول به میزان 25 گرم به ازای هر 1000 کیلوکالری ضمن ایجاد احساس سیری، می تواند به کنترل قندخون کمک کند. یکی از انواع فیبرهای محلول پکتین می باشد که در سیب، مرکبات مثل پرتقال، لیمو و گریپ فروت، توت فرنگی، هویج و غلات سبوس دار وجود دارد .

:: حتما قبل از صرف غذا از سالاد یا موادغذایی کم کالری مانند کاهو، کرفس، ژله بدون قند و سوپ های ساده و کم کالری استفاده کنید.

:: از مصرف آب میوه در صبح و به صورت ناشتا خودداری کرده و به جای آن در طول روز از میوه تازه استفاده کنید.

:: از مصرف روغن ماهی و مکمل نیاسین خودداری کنید زیرا باعث افزایش قند خون می شوند.

:: مصرف چربی ها را در برنامه روزانه غذایی خود طبق نظر متخصص تغذیه کاهش دهید.

:: از نوشیدنی ها و دسرهای بدون قند استفاده کنید.

:: تعداد وعده های غذایی خود را افزایش دهید.

:: آرد گندم کامل را جانشین آرد سفید کنید.

:: روزانه 8 لیوان آب بنوشید.

نکات مهم و قابل توجه برای بیماران

:: از آن جایی که کمبود بعضی از ویتامین ها باعث تشدید بیماری دیابت می گردد، باید سعی کرد تا مقادیر متناسب ویتامین ها از طریق موادمغذی دریافت شوند. به دلیل افزایش نیاز به ویتامین ها در این بیماران باید مکمل ویتامینی مصرف شود، ولی برای جلوگیری از عوارض مصرف بیش از حد آنها با متخصص تغذیه مشورت کنید.

:: بیماری دیابت می تواند باعث کمبود بیوتین در بدن شود. از آن جایی که کمبود این ماده مهم می تواند باعث تخریب بافت عصبی در بازوها و ساق پا شود، مشورت با متخصص جهت آشنایی با منابع مصرف و میزان مورد نیاز آن ضروری است.

:: ویتامین C برای ورود به داخل سلول، نیاز به انسولین دارد. تحقیقات نشان می دهد که مقدار این ویتامین در افراد دیابتی پایین تر از حد طبیعی می باشد؛ لذا مصرف میوه و سبزی فراوان و همچنین مکمل ویتامین C ضروری است.

:: بعضی از داروهای خوراکی کاهش دهنده قند خون، باعث کمبود ویتامین B12 در بدن می شوند. بنابراین در این مورد نیز باید با یک متخصص تغذیه مشورت کنید، زیرا کمبود این ویتامین می تواند باعث تخریب بافت عصبی شود.

:: افراد دیابتی مبتلا به بیماری کلیوی نیز باید به تغذیه خود توجه خاصی داشته باشند، و مصرف مکمل های تغذیه ای فقط با اجازه متخصص تغذیه توصیه می شود.

 موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان

 نویسنده : مدیر سایت

 تاریخ انتشار :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ثابت کنید ربات نیستید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.




مطلب پیشنهادی

واریس     

 اب میوه و اب سبزی جات برای رگ های واریسی برای درمان صحیح رگ های …