خانه / مطالب پزشکی / کلسیم و نقش آن در بدن

کلسیم و نقش آن در بدن

کلسیم

کلسیم بیشترین ماده معدنی بدن است. نود و نه درصد کلسیم بدن در استخوان ها و دندان ها است که فسفر نیز با آن همراه است، و یک درصد بقیه در خون و بافت های نرم وجود دارد. حفظ تعادل کلسیم در خون به عهده غده پاراتیروئید می باشد. باید در نظر گرفت که در حال طبیعی نیز بافت استخوانی یک بافت فعال و زنده است و تبادل کلسیم بین این بافت و مایعات بدن انجام می گیرد. دفع کلسیم از راه کلیه انجام می گیرد و کلسیم موجود و دفع شده از راه مدفوع بیشتر عبارت از املاح غیر قابل جذب کلسیم می باشند.

کلسیم ماده ای  است که در آب حل می شود و به همین جهت در غذاهای پخته زود از بین می رود. آبی را که سبزی ها در آن پخته می شود نباید دور ریخت، بلکه باید آن را در سوپ یا در ماده غذایی دیگری مصرف کرد. برای اینکه کلسیم کمتر ضایع شود، بهتر است که خوراک در آب کم و زمان کمتری جوشانیده شود.

یک فرد بالغ در حدود یک تا دو کیلوگرم کلسیم دارد.

عمل کلسیم در بدن

:: تولید لخته و انعقاد خون هنگام خونریزی یا جراحات

:: ساختن استخوان ها و استحکام آن، نمو دندان ها

:: انجام اعمال طبیعی اعصاب و عضلات 

:: پیشگیری از راشیتیسم

:: تنظیم ضربان قلباستحکام استخوان با کلسیم

برای زنان باردار و مادران شیرده لزوم آن غیر قابل انکار می باشد.

در مواردی که طفل دندان در می آورد یا موقعی که استخوان ساخته می شود مقدار بیشتری کلسیم لازم دارد به همین جهت تا زمانی که استخوان بندی کودکان کاملا تکمیل نشده است، باید کلسیم بیشتری به آنان رسانیده شود اگر کلسیم کودکی کافی نباشد ممکن است استخوان ها خوب نمو نکند یا تغییر شکل بدهند.

مقدار کلسیم و فسفر در بدن بستگی به مقدار ویتامین D دارد که فرد در غذا مصرف می کند، زیرا ویتامین D به ذخیره شدن کلسیم یاری می رساند و به عبارت دیگر، هرچه بیشتر ویتامین D مصرف داشته باشیم، می توانیم در بدن خود کلسیم بیشتری ذخیره و تثبیت کنیم.

دلایل اهمیت کلسیم

:: در بسیاری از راکسیون های بیولوژیکی به خصوص هدایت جریان های الکتریکی عصبی و عضلات، کلسیم نقش عمده ای دارد و در واکنش انعقاد خون یکی از عوامل اصلی و عمده است.

:: ترکیب و ساختمان اصلی استخوان را املاح کلسیم به خصوص فسفات و کربنات کلسیم تشکیل می دهند.

:: مقدار کلسیم موجود در بدن انسان از سایر مواد معدنی بیشتر است.

مهمترین نقش های کلسیم در بدن

:: تشـکیل اسـتـخـوان و دندان ها

:: کاتالیزور واکنش های بیولوژیکی

:: نگهداری و کار غشاء سلول

:: تنظیم جذب استرونیم

:: دخالت در رشد

:: انعقاد خون

منابع کلسیم

:: شیر و لبنیات، به علت داشتن مقدار کلسیم کافی و آسانی هضم و ارزانی از بهترین منابع کلسیم هستند. کلسیم موجود در شیر به صورت کمپلکس است که از آن کلسیم به سرعت آزاد می شود.

:: سایر غذاهای حاوی کلسیم عبارت از ماهی، پنیر، شلغم، غلات و سبزی ها و حبوبات نیز منابع خوب کلسیم محسوب می شوند. آب های مختلف نیز بسته به درجه سختی خود حاوی مقداری املاح کلسیم هستند.

:: در مواد لبنی، پنیر از منابع بسیار غنی کلسیم و فسفر است. گوشت از نظر مقدار کلسیم موجود در آن فقیر است (به جز سیرابی)، کنجد، بادام، پسته، فندق، گردو هم به مقدار قابل ملاحظه ای کلسیم دارند.

:: کلسیم در شلغم و لوبیای خشک و پرتغال و کلم و نان و ساقه کاهو به فراوانی وجود دارد.

:: استخوان هم منبع خوبی برای کلسیم و فسفر است.

منابع کلسیم

عوارض کمبود کلسیم در بدن

:: کمبود کلسیم با علائم عصبانیت و تند مزاجی و بی حوصلگی در نزد کودکان تشخیص داده می شود. وضعیت قوای عضلانی با کمبود کلسیم استخوان همراه است. اگرچنانچه رژیم غذایی کودکان حاوی مقدار کافی کلسیم نباشد در نتیجه میزان رشد کمتر و ناقص بوده و دندان ها به شکل غیر طبیعی می رویند.

:: در کودکان با این کمبود اشکالات رشدی؛ شکل استخوان بندی و دندان؛ پیش می آید در صورت کمبود کلسیم در بزرگسالان پوکی استخوان دیده می شود.

:: زنان شیرده در صورت کمبود از ذخایر کلسیم خود نیاز های جنین یا شیرخوار را تامین می کنند و در همان دوران خرابی دندان ها پیدا می کنند و پس از زایمان و یا زایمان های مکرر چنانچه کمبود کلسیم شان جبران نشود بیماری نرمی استخوان osteamalacia پیدا می کنند.

:: عوارض کمبود کلسیم در کودکان راشیتیسم، در میانسالان استئو مالاسی و در بزرگسالان استئوپروز است.

عوارض کمبود کلسیم در بدن

:: موقعی که کلسیم خون به سطح پایین سقوط کند یک نوع تتانی Tetany با تکان و لرزش عضلات، بروز می کند. کرامپ یا گرفتگی عضلات نیز علامت دیگری از کمبود کلسیم است. این علامت بیشتر در کودکان بزرگتر و بالغین، هنگامی که کلسیم رژیم غذایی شان کافی نباشد یا به علت سوء جذب پیشرفته در نتیجه بعضی اختلالات معدی، اسهال و استفراغ حادث شده باشد نیز دیده می شود.

مقدار نیاز بدن به کـلسـیم

:: کودکان 9-1 ساله            600-500 میلی گرم در روز

:: کودکان 20-10 ساله          700-600 میلی گرم در روز

:: بزرگسالان                      500-400 میلی گرم در روز

:: زنان باردار                     1200-1000 میلی گرم در روز

:: زنان شیرده                   1200-1000 میلی گرم در روز

:: مصرف کلسیم در زنان باردار باید 400mg افزایش یابد، این امر برای استخوان سازی جنین لازم بوده و در پیشگیری از فشار خون بارداری موثر است و مصرف کلسیم اضافی در صورتی که مادر از مواد لبنی استفاده نمی کند توصیه می شود.

کلسیم و نقش آن در عادت ماهانه زنان

:: مطالعات اخیر نشان داده است که استفاده از کلسیم تاثیر بسزایی در کاهش دوران عادت ماهانه زنان دارد. بسیاری از زنان در دوران عادت ماهانه به سردرد های میگرنی، افسردگی و عصبانیت مبتلا می شوند با استفاده از محصولات غذایی سرشار از کلسیم و یا قرص های کلسیم تا حدود 50% از بروز این عوارض پیشگیری کنند.

دفع کلسیم در افراد سالمند از راه ادرارشان زیاد می شود و بنابراین کمبود کلسیم پیدا می کنند. لازم است رژیمی که در این دوران انتخاب می شود مقدار کلسیم قابل ملاحظه ای در آنها وجود داشته باشد و غذاهایی چون شیر، ماست، مخصوصا پنیر برای مصرف این دوران توصیه شده است.

 موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان

 نویسنده : مدیر سایت

 تاریخ انتشار :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ثابت کنید ربات نیستید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.




مطلب پیشنهادی

واریس     

 اب میوه و اب سبزی جات برای رگ های واریسی برای درمان صحیح رگ های …