خانه / پوست، مو و زیبایی / ساختار فرآورده های آرایشی

ساختار فرآورده های آرایشی

ساختار فرآورده های آرایشی

درک ساختار و شکل فرآورده های آرایشی، اهمیت بسیار زیادی در نحوه انتخاب و استفاده صحیح از آنها دارد. واژه هایی مثل کرم، پماد، لوسیون، ژل، ماده موثره، فرمولاسیون و ده ها مورد مشابه را زیاد به کار می بریم، ولی اغلب درک درستی از آنها نداشته و در نحوه انتخاب و خرید محصولات، همچنین در فهم موارد درج شده بر روی برچسب آنها دچار اشتباه می شویم. این امر باعث می شود که ما فقط در حد یک مصرف کننده باقی مانده و کورکورانه تحت تاثیر تبلیغات و فروشندگان این نوع محصولات قرار گیریم.

فرآورده های آرایشی به اشکال مختلفی از قبیل کرم، لوسیون، ماسک، ژل، چسب پوستی، اسپری، پودر و ده ها شکل دیگر عرضه می شوند. در واقع، همه اشکال فوق به عنوان یک حامل یا یک سیستم تحویل دهنده برای مواد موثره عمل می کنند. ساختار همه فرآورده های فوق از سه جزء اصلی تشکیل شده است:

:: مواد جانبی یا مواد افزودنی

:: ماده موثره یا ماده فعال

:: پایه

در فرآورده های آرایشی، هیچ موقع ماده موثره به صورت مستقیم بر روی پوست به کار نمی رود. ماده موثره در یک پایه و به همراه سایر مواد افزودنی فرموله شده و یک فرآورده آرایشی را تشکیل می دهد. فرآورده آرایشی در واقع یک نوع حامل (vehicle) است. یعنی با توجه به این که نمی توان ماده موثره را به صورت مستقیم به کار برد، آنرا به شکل قابل مصرف مثل کرم، لوسیون، ژل و …، که استفاده از آن نیز راحت باشد، عرضه می کنند.

فرمولاسیون چیست؟

هنگامی که از سوی یکی از اقوام برای صرف نهار دعوت شده و غذای لذیذی را میل می کنید، معمولا از میزبان دو سوال در مورد غذا می پرسید. ابتدا سوال می کنید که  “فلانی چی توش کردی اینقد خوشمزه شده؟” و سپس از نحوه طبخ آن سوال می کنید. با طرح این دو پرسش می خواهید بدانید که در تهیه این غذا از چه موادی استفاده شده است و از آن مهمتر روش تهیه آن به چه صورت بوده است. در واقع شما به دنبال فرمولاسیون این غذا هستید. در صنایع دارویی و آرایشی نیز وضع به همین منوال است. به مراحل تهیه و ساخت یک فرآورده، فرمولاسیون یا فرمول بندی گفته می شود. به بیان دیگر، فرمولاسیون عبارت است از انتخاب صحیح و ترکیب مناسب ماده موثره، پایه و مواد جانبی.

فرمولاسیون نقش بسیار مهمی در اثربخشی، کیفیت و قیمت یک فرآورده دارد. در واقع، این نوع فرمولاسیون است که معرف یک محصول یا یک مارک خاص است و شرکت هایی موفقند که پیشرفته ترین نوع فرمولاسیون را برای محصولات خود به کارگیرند. در فرمولاسیون یک فرآورده، علاوه بر استفاده از مواد موثره مرغوب و خالص، انتخاب پایه و مواد جانبی مناسب برای آن ماده موثره، و ترکیب صحیح آنها با استفاده از تکنولوژی پیشرفته، اهمیت ویژه ای دارد. در واقع، پایه و مواد جانبی و  همینطور تکنولوژی ساخت، از اهمیت بسیار زیادی برخوردار بوده و می توان گفت که اینها هستند که به یک فرآورده اعتبار می بخشند.

ماده موثره

برای نمونه، ماده موثره ممکن است یکی از مواد زیر باشد:

:: اسید هیدروکسی

:: آنتی بیوتیک

:: ضدشوره

:: رتینوئید

:: ضدآفتاب

:: ضد لک

:: و…

پایه

پایه فرآورده آرایشی، بیشترین ماده موجود در فرآورده بوده و ترکیبی است که به نحو مناسب، ماده موثر رابر روی سطح پوست پخش کرده و آن را به داخل پوست حمل می کند. انتخاب پایه برای یک فرآورده باید طوری باشد ماده موثره در آن از نظر شیمیایی،  پایدار باشد و به نحو موثری به داخل پوست نفوذ کرده و آن را به صورت مناسب آزاد سازد. سه نوع پایه اصلی مورد استفاده در فرآورده های آرایشی عبارتند از:

:: آب و محلول های آبی

:: پایه های چرب

:: پودرها

با به کار گیری یکی از پایه های فوق یا ترکیبی از آنها، می توان طیف وسیعی از پایه های مورد استفاده در صنایع  آرایشی را به دست آورد و فرآورده های مختلفی از قبیل پماد، کرم، لوسیون، محلول، ژل، پودر، خمیر، سوسپانسیون و اسپری تهیه نمود. توجه به این نکته ضروریست که نقش پایه در یک فرآورده آرایشی، صرفا به عنوان یک حامل برای ماده موثره نیست، چرا که خود پایه می تواند دارای یک اثر خاص برروی پوست مثل افزایش میزان رطوبت پوست، اثر امولینت و نرم کنندگی، و احساس خنکی باشد.

مواد جانبی

شکل نهایی یک فرآورده، از طریق اضافه کردن برخی مواد افزودنی به ترکیب پایه و مواد موثره به دست می آید. نوع مواد افزودنی به یک فرآورده کاملا اختصاصی بوده و برای فرآورده های مختلف متفاوت است. برای مثال، در هنگام فرمولاسیون یک اسپری باید ماده ای اضافه شود که فرآورده را هنگام استفاده به صورت افشانه درآورد. برای این منظور از برخی از گازهای اسپری کننده استفاده می کنند یا مثلا، بیشتر صابون ها دارای عطر و رنگ هستند، که برای این منظور در هنگام فرمولاسیون آنها از عطر و رنگ مناسب استفاده می شود. گاز اسپری کننده، عطر و رنگ از مواد افزودنی هستند. متداول ترین مواد افزودنی عبارتند از :

:: مواد معطر

:: رنگ ها

:: مواد محافظ یا نگهدارنده؛ این مواد جزء لاینفک همه فرآورده های آرایشی بوده و به منظور پایداری و جلوگیری از آلودگی میکروبی به آنها اضافه می شوند.

:: مواد دیگری از قبیل عامل تنظیم کننده  pH، عامل قوام دهنده، عامل امولسیون کننده، عامل ژل کننده، عامل شلات کننده و …

بنابراین، برروی برچسب محصولات آرایشی، واژه ingredients یا مواد تشکیل دهنده در ج شده و به دنبال آن لیستی از ترکیبات مختلف ذکر می شد، که هرکدام از این مواد ممکن است ماده موثره، پایه و یا مواد افزودنی باشند. مهمترین نکته این است که این مواد باید به ترتیب فراوانی در محصول (به ترتیب غلظت) نوشته شوند.

 موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان

 نویسنده : مدیر سایت

 تاریخ انتشار :

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ثابت کنید ربات نیستید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.




مطلب پیشنهادی

استفاده از یک فرآورده مرطوب کننده

اسـتـفـاده از یـک فـرآورده مرطـوب کـنـنـده متاسفانه در مورد هیچ گروه از محصولات به اندازه …